I . PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cùng với sự đổi mới chương trình Giáo dục phổ thông, ngành Giáo dục và
Đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa và hòa nhập quốc tế đó là xây
dựng và phát triển Thư viện bạn đọc tại trường học cũng là một trong những nhiệm
vụ cơ bản đang được chú trọng, làm tốt công tác chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ
tuổi ấu thơ đến lúc trưởng thành nhằm tạo ra cơ sở ban đầu của con người Việt
Nam.
Việt Nam nói riêng và cả các nước trên thế giới nói chung, đang bước vào
một thời đại mới. Đó là là thời đại của công nghệ, của khoa học kỹ thuật, của trí
tuệ, thời đại đòi hỏi đất nước phải có những người lao động với trình độ học vấn
cao, có trí thức, có bản lĩnh, có năng lực thực hiện đáp ứng mọi yêu cầu của đời
sống xã hội. Đúng vậy, sách là nguồn tri thức vô tận, nhờ có sách mà con người
ngày càng tiếp cận với thế giới hiện đại, cuộc sống không thể thiếu sách, muốn vậy
phải đổi mới trong dạy học, đặc biệt cần phải coi trọng công tác thư viện trường
học. Sách báo có vị trí đặc biệt quan trọng đối với đời sống xã hội như V.I Lê Nin
đã nói “Không có sách thì không có tri thức, không có tri thức thì không có chủ
nghĩa cộng sản'' với nhà trường sách báo tài liệu có ý nghĩa quan trọng vì nó là
người bạn gần gũi nhất, là học liệu cần thiết của thầy và trò, học sinh cần có sách
giáo khoa, sách bài tập, sách tham khảo để học tập và luyện tập. Sách giúp cho
người giáo viên định hướng những công việc giảng dạy và bồi dưỡng chuyên môn,
không ngừng nâng cao kiến thức. Ngoài ra các loại báo, tạp chí…Ở thư viện cũng
là nguồn tài liệu tham khảo hết sức quan trọng đối với giáo viên và học sinh trong
nhà trường. Chính vì vậy, với thời đại mới với sự nghiệp mới cải cách đổi mới giáo
dục nâng chất lượng dạy và học mở rộng kiến thức thông qua việc đọc tài liệu,
sách, báo có một ý nghĩa hết sức quan trọng, thực tế qua những năm gần đây đã cho
chúng ta thấy rõ điều đó.

Song thực trạng học sinh đến với Thư viện sách báo với niềm đam mê tìm tòi
học hỏi còn hạn chế, chủ yếu chỉ mới thu hút học sinh khá, giỏi có lòng ham mê
đọc sách báo và một số ít học sinh thích đọc các loại truyện mang tính giải trí hoặc
học sinh chỉ đến Thư viện sau những buổi giới thiệu sách mới, các em chưa có
phương pháp đọc sách, chưa thấy hết giá trị tầm quan trọng của từng cuốn sách đặc
biệt là những cuốn sách báo giúp cho các em trong học tập.
Trăn trở trước thực trạng trên và trước tình hình chung của xã hội hiện nay,
sự phát triển của ti vi, di động và Intenet, việc đọc sách báo của các em bị sao nhãn
cộng với việc đọc sách không đúng mục đích, không phù hợp với lứa tuổi, như các
em chỉ thích xem tranh, hình ảnh chứ không muốn đọc, không hiểu nội dung cuốn
sách nói gì, tất cả những yếu tố trên không những ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe
mà còn ảnh hưởng đến tâm hồn của các em.
Với vai trò là phục trách Thư viện chuyên trách, có tâm huyết với nghề. Xác
định được điều này, tôi cảm thấy băn khoăn là làm thế nào để phục vụ các em đến
với Thư viện đọc sách. Từ nhận thức trên cũng như tìm hiểu thực tiễn thực trạng
công tác phục vụ bạn đọc ở trường tôi, từ đó tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ Nâng cao
chất lượng phục vụ bạn đọc ở thư viện trường học”
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
a. Mục tiêu:
Mục tiêu của đề tài nhằm thực hiện đáp ứng nhu cầu triết lý, học tập suốt
đời với tư tưởng tự học, tự giáo dục là một trong những mục tiêu giáo dục được
thực hiện ngay từ tuổi thơ ấu, nhằm góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của
công tác thư viện, tạo ra môi trường giáo dục thuận lợi và giúp các em có một sân
chơi bổ ích, lý thú, thu hút bạn đọc đến với Thư viện ngày càng đông, góp phần
nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập. Người phụ trách Thư viện trường học
không ngừng học hỏi trau dồi, mở rộng, nâng cao kiến thức, nắm vững kỹ thuật
nghiệp vụ thư viện nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao để phục vụ cho giảng dạy
và học tập.

Phụ trách thư viện trường học có biện pháp cải tiến các khâu nghiệp vụ thư
viện, như tổ chức tuyên truyền, giới thiệu và hướng dẫn bạn đọc sử dụng sách báo
tài liệu thư viện, nhằm truyền tải đến giáo viên và học sinh những tài liệu, những
thông tin cần thiết phục vụ cho công việc giảng dạy và học tập trong nhà trường.
Đó là bộ phận của cộng đồng học tập, người phụ trách thư viện phải sáng tạo sự
thay đổi trong mỗi học sinh, kết nối người đọc như những đối tác toàn diện trong
quá trình học, cung cấp nhiều khả năng lựa chọn cách thức, nội dung, phương pháp
học tập…đồng thời giúp các em tìm hiểu tài liệu và sách báo trong thư viện theo
các mục lục, thứ tự số đăng ký cá biệt được thành thạo và nhanh chóng.
b. Nhiệm vụ :
Để thực hiện thành công đề tài này, việc thường xuyên cung ứng cho giáo viên
và học sinh đầy đủ các loại sách giáo khoa, sách tham khảo, sách nghiệp vụ và các
loại từ điển, tác phẩm kinh điển để tra cứu, các tài liệu sách báo cần tiết khác. Sưu
tầm và giới thiệu rộng rãi trong nhà trường những tài liệu sách báo cần thiết của
Đảng và Pháp luật nhà Nước và của Ngành phục vụ nâng cao chất lượng giảng dạy,
học tập, nghiên cứu khoa học giáo dục góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện.
Tổ chức phục vụ hưóng dẫn giới thiệu tuyên truyền sách báo mới kịp thời cho
cán bộ giáo viên và học sinh, tham gia sinh hoạt thư viện thông qua các hoạt động
phù hợp với chương trình và kế hoạch dạy và học, tìm hiểu nhu cầu của giáo viên
và học sinh Giúp học sinh chọn sách đọc có hệ thống, biết sử dụng sách phục vụ
cho giảng dạy và học tập, sách có các chủ đề như: Ngày nhà Giáo Việt Nam 20/11,
ngày Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12, ngày quốc tế Phụ Nữ 8/3…Từ thực tế đó
các em sẽ tra cứu rất dễ tìm những sách mà các em cần tìm.
Hướng dẫn cho các em biết cách tra cứu sách trong thư mục, mục lục, trên giá
sách một cách thành thạo. Biết cách nghiên cứu sách, báo để thảo luận chuyên đề,
ghi chép tư liệu sử dụng thống kê tra cứu tìm và chọn tài liệu sắp xếp đúng theo số
đăng ký cá biệt…

Khai thác sử dụng vốn tài liệu, sách báo, trang thiết bị chuyên dùng, huy động
các nguồn kinh phí nhằm tăng trưởng vốn tài liệu trang thiết bị trong thư viện.
Tổ chức quản lý theo đúng nghiệp vụ Thư viện, có sổ sách quản lý chặt chẽ,
xử lý kịp thời tài liệu sách, báo hư hỏng, thường xuyên thanh lọc sách báo cũ lạc
hậu…
Kịp thời bổ sung các loại tài liệu mới, từng bước đưa các trang thiết bị hiện đại
phục vụ bạn đọc có hiệu quả.

3. Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của đề tài tập thể cán bộ viên chức và học sinh trong
toàn trường TH Trưng Vương- xã Bình Hòa - huyện Krông Ana – tỉnh Đăk Lăk.
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
Nghiên cứu của đề tài trong công tác nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc ở
thư viện ở trường học, nhằm tuyên truyền giới thiêụ, chuyên đề, tham khảo tài liệu
sách, báo thu hút bạn đọc đến với Thư viện ngày càng đông.
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu nhu cầu hứng thú đọc
- Hướng dẫn bạn đọc sử dụng Thư viện
- Hướng dẫn tra cứu tài liệu
- Hướng dẫn phương pháp đọc sách
- Tổ chức phục vụ bạn đọc trong và ngoài Thư viện
- Tuyên truyền giới thiệu các loại hình tài liệu
- Phục vụ thông tin theo yêu cầu bạn đọc
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp trải nhiệm

II . PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận để thực hiện đề tài

Từ lâu Thư viện trở thành một bộ phận không thể thiếu được trong các nhà
trường vì tài liệu sách báo có một vị trí đặc biệt quan trọng đối với đời sống xã hội:
“Không có sách thì không có trí thức”.
Trong sự nghiệp đổi mới của đất nước, Giáo dục là quốc sách hàng đầu của
quốc gia trong việc đào tạo con người mới phát triển toàn diện. Không thể hình
dung được một chiến lược phát triển giáo dục phổ thông mà không có sự tham gia
tích cực của thư viện trường học, cũng như các cơ quan thông tin một trong những
mối quan tâm hàng đầu cho công tác thư viện trường học.
Thư viện là nơi lưu trữ và phát huy một phần tinh hoa văn hóa nhân loại qua
thời gian sách báo, tài liệu cung ứng cho giáo viên và học sinh có đầy đủ các loại
sách giáo khoa, sách nghiệp vụ và các loại sách tham khảo, từ điển, tác phẩm kinh
điển để tra cứu và các loại sách báo cần thiết khác, nhằm góp phần nâng cao chất
lượng giảng dạy, học tập và tự bồi dưỡng thường xuyên của giáo viên và học sinh.
Thư viện nói chung và thư viện trường học nói riêng từ rất lâu đã được Đảng
Nhà nước quan tâm và khẳng định vài trò chức năng, nhiệm vụ của thư viện trong
quá trình bảo tồn xây dựng và phát triển về mọi lĩnh vực của đất nước. Đặc biệt là Bộ
Giáo dục và Đào tạo đã có sự quan tâm đối với công tác Thư viện trường học, ngày
11/01/2001 Chủ tịch nước đã ký công bố Pháp lệnh Thư viện, ngày 02/01/2003 Bộ
Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 01 về Tiêu chuẩn thư viện trường
phổ thông. Người phụ trách thư viện phải làm tốt công tác tuyên truyền giới thiệu
sách báo, tài liệu thu hút đông đảo bạn đọc đến với thư viện đọc ngay từ tuổi ấu thơ
đến lúc tuổi trưởng thành. Với nhà trường, sách lại càng có ý nghĩa quan trọng hơn,
vì nó là người bạn gần gữi nhất, là học liệu cần thiết nhất của thầy và trò. Sách báo
đã và đang góp phần “Làm tốt việc chăm sóc và giáo thế hệ trẻ” góp phần quyết
định chất lượng và không ngừng nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở rộng
kiến thức xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu của học sinh.
Thư viện trường học giúp học sinh được tiếp cận với trí tuệ, công sức của các
nhà khoa học, các nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ thuật, giáo dục. Qua đó, hình thành

ở các em đức tính khiêm tốn, thấy được ý nghĩa to lớn của lao động trí óc, sự kiên
nhẫn và cần cù của nhiều thế hệ trong và ngoài nước. Chính điều này sẽ dần hình
thành cho các em chí hướng phấn đấu để đạt được ước mơ trong cuộc đời mình.

2. Thực trạng
a. Thuận lợi, khó khăn khi thực hiện đề tài.
*Thuận lợi :
Được sự quan tâm giúp đỡ của Ban Giám hiệu nhà trường, sự quan tâm động
viên giúp đỡ của bạn bè đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi thực hiện đề tài này.
Trong nhà trường hoạt động chủ yếu của giáo viên và học sinh là giảng dạy và
học tập mà cả hai hoạt động này đều phải sử dụng một phương tiện đó là tài liệu
sách báo. Vì vậy tổ chức hướng dẫn hoạt động tuyên truyền sách báo để đáp ứng
nhu cầu bạn đọc đó là yếu tố vô cùng quan trọng và không thể thiếu được.
Về phía cơ sở vật chất nhà trường: Năm học 20....-20....trường TH Trưng
Vương có 11 lớp trên 270 học sinh, đa số học sinh của trường là con em của người
lao động nên chăm chỉ học hành.
Ban giám hiệu và toàn thể cán bộ viên chức cũng như Hội cha mẹ học sinh đã
quan tâm và hỗ trợ kinh phí cho thư viện nhà trường hoạt động tốt hơn.
Công tác phục vụ bạn đọc là hoạt động của Thư viện nhằm tuyên truyền và
đưa ra phục vụ các dạng tài liệu, giúp đỡ người đến thư viện trong việc lựa chọn và
sử dụng tài liệu, công việc này được tiến hành bởi sự kết hợp các quá trình liên
quan chặt chẽ với nhau qua việc phục vụ đọc, mượn tài liệu, phục vụ thông tin tra
cứu.
Công tác phục vụ bạn đọc được xem là yếu tố then chốt nhằm thúc đẩy và
phát triển thỏa mãn nhu cầu, hứng thú đọc của người đọc thông qua việc tuyên
truyền hướng dẫn và cung cấp tài liệu bằng các hình thức khác nhau. Nó là thước
đo hiệu quả của việc luân chuyển tài liệu nhằm đánh giá sự phát triển của thư viện.
*Khó khăn :

Diện tích của trường TH Trưng Vương còn hẹp, phòng thư viện còn chật chỉ
được 54m2 nên rất khó khăn mỗi khi bạn đọc đến đọc đông.
Kinh phí hạn chế nên việc bổ sung tài liệu hàng năm ít, vì vậy lượng sách báo,
tài liệu tham khảo trong thư viện chưa được phong phú, đa dạng, thiếu tính hấp
dẫn.
Một số bạn đọc còn ham chơi, tầm hiểu biết còn hạn chế chưa định hướng
được việc đọc sách báo là gì và đọc sách truyện, báo như thế nào, cho phù hợp với
lứa tuổi của mình, chưa coi Thư viện là kho tàng tri thức nhân loại mà chỉ coi Thư
viện là nơi giải trí đơn thuần.
Theo thống kê những năm học trước thì tỉ lệ bạn đọc đến thư viện rất ít, cụ thể
:
TỈ LỆ BẠN ĐỌC

TỈ LỆ BẠN ĐỌC

TỈ LỆ BẠN ĐỌC

CỦA THƯ VIỆN

CỦA THƯ VIỆN

CỦA THƯ VIỆN

NĂM HỌC 20.... -

NĂM HỌC 20.... -

HỌC

20....

20....

20....- 20....

GV

60,0%

85,5%

95,5%

HS

65,6 %

88,7 %

95,7%

CB,CNV

60,1%

70,5%

95,5%

BẠN ĐỌC

b. Thành công và hạn chế khi thực hiện đề tài.
* Thành công :
Khi thực hiện đề tài này, tôi thấy hiệu quả trước mắt là số lượng thầy cô giáo
và học sinh đến với thư viện ngày càng đông hơn, vui hơn, góp phần trong công tác
giáo dục cho học sinh mà Bộ Giáo dục đã quy định tại công văn số
61/1989/QĐ/BGD&ĐT.

Tham gia sinh hoạt Thư viện thông qua các hoạt động phù hợp, áp dụng hoạt
động Thư viện- Thiết bị theo mô hình mở, sáng tạo thực hiện rộng mô hình “Thư
viện xanh” “Thư viện thân thiện” đáp ứng kịp thời và mang lại hiệu quả cao trong
nhu cầu sử dụng tài liệu, dụng cụ thiết bị cho giáo viên và học sinh.
Tổ chức các hoạt động tuyên tuyền, giới thiếu sách báo vào các ngày lễ lớn
hàng tháng được đông đảo thầy cô giáo và học sinh tham gia và có hiệu quả.
*Hạn chế :
Cơ sở vật chất của Thư viện trường chưa được hoàn chỉnh, các trang thiết bị
hiện đại chưa đầy đủ để đáp nhu cầu bạn đọc.
Công tác phục vụ bạn đọc chưa được tiến hành đồng bộ, chưa huy động và
phát huy được sự chung sức của các tổ chức năng trong nhà trường và xã hội.
Vốn tài liệu chưa phong phú, hoạt động trưng bày, triển khai sách còn chung
chung nên chưa được thực sự kích lệ niềm đam mê sách đối với học sinh ở lứa tuổi
Tiểu học.
Công tác xây dựng và phát triển vốn tài liệu còn phụ thuộc nhiều vào nguồn
kinh phí của ngân sách, kinh phí được cấp để bổ sung và phát triển vốn tài liệu
chưa nhiều nên thư viện mua một số loại sách nghiệp vụ phục vụ công tác giảng
dạy và học tập của giáo viên và học sinh trong nhà trường còn hạn chế bên cạnh đó
các loại báo, tạp chí truyện đọc dành cho thiếu nhi chưa thật sự phong phú, đa
dạng.
Mặt khác, học sinh ở lứa tuổi Tiểu học, tâm lý đọc sách các em cũng khác
nhau, tuy nhiên việc nắm bắt tâm lý học sinh của phụ trách thư viện vẫn chưa linh
hoạt nên vẫn còn tồn tại tỷ lệ học sinh không tham gia đọc sách thư viện trong
những năm qua chiếm tỷ lệ từ (15%->25%).
Dân cư trú tại khu vục chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, đời sống còn khó
khăn nên việc quan tâm đến nhu cầu vui chơi, giải trí cũng như phát triển năng
khiếu cho các em còn hạn chế, sự biến động của tình hình xã hội như: trò chơi trên
mạng Intenet, đọc truyện không phù hợp với lứa tuổi…đã tác động đến bạn đọc.

c. Mặt mạnh- mặt yếu.
* Mặt mạnh :
Đề tài được vận dụng đã thu hút đông đảo thầy cô giáo và các em học sinh đến
với thư viện đọc sách, báo và tham khảo tài liệu, từ điểm, ngày càng đông đảo, phối
hợp giữa Ban Giám hiệu, tổ khối trưởng, tổng phụ trách đội ngày càng chặt chẽ và
đông đảo bạn đọc hơn.
Bạn đọc khi đến với Thư viện đã khơi dậy được cảm giác hứng thú và lòng
đam mê để đọc sách báo. Đặc biệt gần đây Thư viện đã xây dựng các hoạt động
như: Thi vui kể chuyện vào các ngày lễ, kết hợp với đội thiếu niên làm báo tường
theo chủ
đề “Uống nước nhớ nguồn” ngoài ra còn tổ chức giới thiệu sách bằng bảng treo di
động, sử dụng giỏ sách mi ni…
* Mặt yếu :
Khi tìm hiểu các nguyên nhân một số bạn đọc ít đến thư viện chưa có phương
pháp tìm và tra cứu tài liệu với lý do chưa nhận thức được giá trị và tầm quan
trọng của từng cuốn sách đối với việc học tập.
Thực tế những năm gần đây cùng với sự hội nhập của nền kinh tế thị trường,
sự phát triển công nghệ thông tin như vũ bão đã làm ảnh hưởng nhiều đến lứa tuổi
và tâm lý của các em làm cho tinh thần học tập và lòng đam mê đọc sách báo bị sa
sút.
d. Nguyên nhân, các yếu tố tác động
Để tìm hiểu nguyên nhân của bạn đọc ít đến thư viện để đọc sách, báo và tra
cứu tài liệu tham khảo, tôi kết hợp với giáo viên chủ nhiệm cùng tổ cộng tác viên
thư viện trao đổi và nắm bắt thì các đối tượng đó là những học sinh đi học không
chuyên cần, lại học kém. Nhiều em học yếu môn Tiếng Việt, kĩ năng đọc chậm,
một số em nghiện Intenet không tập trung đến việc học tập.
Một trong những nguyên nhân của tình trạng trên là xu hướng hội nhập quốc tế
ngày càng sâu rộng của đất nước cộng với sự phát triển nhanh, mạnh của công nghệ

thông tin, thiết bị lưu trữ, hình thức phục vụ…Theo đó, nhu cầu tin và cách tiếp cận
thông tin của người đọc cũng có xu hướng thay đổi rõ rệt. Các loại hình dịch vị:
Truyền hình theo yêu cầu, Intenet băng thông rộng, tài liệu đa phương tiện…đảm
bảo cung cấp và đáp ứng nhu cầu thông tin một cách nhanh gọn, trong khi đó việc
cung cấp thông tin của Thư viện có lúc chưa đáp ứng được những yêu cầu vừa nêu.
Nguyên nhân nữa là tài liệu bổ sung hàng năm của Thư viện chưa kịp thời,
nhiều sách chưa có nội dung hay, có nhiều cuốn được lặp đi lặp lại, kinh phí bổ
sung cho Thư viện còn hạn chế. Hình thức phục vụ bạn đọc còn đơn giản, các
phòng đọc chưa đạt tiêu chuẩn phục vụ bạn đọc tại chỗ…
Bên cạnh đó đời sống kinh tế của nhân dân chưa phát triển mạnh nên hầu như
học sinh chưa có thói quen đọc sách, một số bạn đọc còn rụt rè chưa mạnh dạn nói
lên suy nghĩ của mình, chưa nhập vai vào trong những nhân vật của cốt truyện khi
sinh hoạt hay chuyên đề thi kể chuyện.
Vốn tài liệu chưa đa dạng và phong phú, chưa khai thác được nguồn tài liệu,
chưa thúc đẩy và thỏa mãn nhu cầu hứng thú đọc. Vì vậy mà tôi muốn đề ra một số
giải pháp để thực hiện trong thời gian tới.
Để khắc phục hiệu quả phục vụ bạn đọc, phụ trách Thư viện cần sưu tầm và
giới thiệu rộng rãi trong giáo viên, học sinh những sách báo tài liệu cần thiết phục
vụ giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học, bổ sung kiến thức của các bộ môn, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Bên cạnh đó còn có các yếu tố tác động: Do đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi của
các em, trình độ tiếp thu của các em không đồng đều, một số học sinh còn nhút
nhát, ham chơi và chưa đam mê vào đọc sách báo, ham chơi các trò chơi điện tử,
Intenet…
e. Phân tích đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra
Thư viện trường học là một bộ phận cơ sở trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt
văn hóa khoa học của nhà trường, thư viện còn góp phần nâng cao chất lượng
lượng công tác phục vụ giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh, xây dựng

thói quen tự học cho học sinh. Mặt khác thư viện trường học còn tạo cơ sở từng
bước thay đổi phương pháp dạy và học, Thư viện xây dưng nếp sống văn hóa cho
các thành viên trong nhà trường.
Thư viện trường học còn giúp học sinh bổ sung kiến thức, cũng chính ở thư
viện trường học giúp các em tự rèn luyện tính độc lập, tư duy và thói quen tự học
qua các tác phẩm mà các em đã đọc, đã học sẽ hình thành cho các em tính đúng
đắn, giúp các em hiểu thêm về con người về cuộc sống về đất nước.
Được tiếp xúc với sách chính các em được tiếp cận với trí tuệ, đó chính là
công sức của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu văn hóa nhà nghệ thuật nhà giáo
dục, qua hình thành ở các em đức tính khiêm tốn thấy được ý nghĩa to lớn của lao
động trí óc, thấy được sự kiên nhẫn của nhiều thế hệ trong và ngoài nước. Chính
điều này sẽ dần hình thành cho các em chí hướng phấn đấu để đạt được ước mơ
trong cuộc đời mình.
Đối với thầy giáo cô giáo thì thư viện trường học càng có vị trí quan trọng đó
là nơi phục vụ lưu trữ, cung cấp, bổ sung, cập nhật kiến thức cho những bài giảng
thêm phong phú và sinh động, giúp các thầy cô tiếp cận với những phương pháp
giảng dạy tiên tiến, tích cực.
Vì vậy khi sử dụng những tri thức từ sách báo tài liệu để hướng dẫn cho học
sinh bổ sung kiến thức mà mình chưa có điều kiện để trình bày. Đây chính là còn
đường tốt nhất để nang cao hiệu quả dạy và học.
Công tác phục vụ bạn đọc bao gồm các hình thức tổ chức và phương pháp
phục vụ bạn đọc ở trong và ngoài thư viện, đồng thời công tác bạn đọc còn là thước
đo hiệu quả luân chuyển tài liệu và tác dụng của nó trong đời sống.
Vì thế người phụ trách thư viện phải thật sự là chiếc cầu nối liền với các em,
thông qua vốn tài liệu của thư viện khai thác sử dụng và tìm hiểu nắm bắt được nhu
cầu đọc, nhu cầu tin của các em, để từ đó đưa ra những phương pháp và hướng dẫn
cách tra cứu tài liệu và cách đọc sách sao cho phù hợp.

Chính vì vậy mà bộ phận thư viện không thể thiếu được trong thư viện các nhà
trường vì sách báo góp phần làm cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn, sinh động hơn, nói
đến thư viện là nói đến cái đẹp, khơi nguồn cho mọi cảm xúc bất tật của con người
và gần gũi nhất, là học liệu cần thiết nhất của thầy và trò, sách báo đã và đang góp
phần “Làm tốt việc chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ”, góp phần quyết định và
không ngừng nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức xây
dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu của học sinh.
Thư viện trường học là một loại hình thư viện tổ chức trong nhà trường với
chức năng nhiệm vụ là phục vụ công tác dạy và của giáo viên, học sinh, là trung
tâm văn hóa của nhà trường, với nhiệm vụ trọng tâm đó, việc đọc sách báo còn góp
phần giáo dục đạo đưc cho học sinh, nâng cao trí thức, rèn luyện kỹ năng, nhằm
phát triển con người toàn diện, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo
viên, mở rộng kiến thức và hình thành thói quen tự học tự nghiên cứu cho học sinh.
Đồng thời cũng tích cực tăng cường bồi dưỡng tri thức, xây dựng nếp sống văn hóa
mới cho các thành viên trong nhà trường, tạo điều kiện thận lợi cho mọi người nâng
cao nhận thức về chính trị tư tưởng, kiến thức, văn hóa và đời sống.
Nhận thức được đầy đủ vai trò và ý nghĩa to lớn của việc nâng cao chất lượng
công tác phục vụ bạn đọc ở thư viện nói riêng và trong xã hội nói chung, trong
những năm gần đây công tác phục vụ bạn đọc của thư viện ở trường học đã và đang
đạt được nhiều tiến bộ trên các mặt hoạt động:
- Hướng dẫn bạn đọc sách trong thư viện
- Thỏa mãn và phát triển nhu cầu, hứng thú đọc sách cho bạn đọc
- Rèn luyện, phát triển kỹ năng đọc và lĩnh hội sách
- Hình thành phong cách ứng xử có văn hóa với sách báo
- Tính vừa sức, thích hợp
- Tính trực quan sinh động

- Phát huy tính tích cực và sáng tạo của bạn đọc
Nhờ vậy mà sau khi vận dụng đề tài này đã nâng cao chất lượng phục vụ bạn
đọc ở thư viện trường đã mang lại hiệu quả cao hơn, có nhiều bạn đọc tham gia thư
viện ngày càng đông.
III. Giải pháp, biện pháp
a . Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Nâng cao chất lượng phục vụ và thu hút bạn đọc đến với Thư viện ngày
càng đông hơn, khơi dậy niềm đam mê đọc sách báo tham khảo tài liệu ở học sinh.
Nhằm góp phần làm giàu thêm về trí tuệ, phong phú về tâm hồn, cao đẹp về phẩm
hạnh, lành nạnh về lối sống của mỗi con người trong xã hội ngày nay.
Để nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc đạt kết quả tốt trong quá trình hoạt
động của thư viện cần phục vụ tốt các yếu tố sau:
* Tài liệu của thư viện.
Tài liệu thư viện là bộ sưu tập có hệ thống các tài liệu phù hợp với chức
năng, loại hình và đặc điểm của từng thư viện, nhằm phục vụ cho người đọc của
chính thư viện, được phản ánh toàn diện trong bộ máy tra cứu, cũng như để bảo
quản lâu dài trong suốt thời gian được quan tâm. Tùy theo diện bổ sung có thể chia
ra vốn tài liệu…Số lượng và chất lượng vốn tài liệu của thư viện trường phải hết
sức phong phú và đa dạng.
* Phục vụ nhu cầu mượn, đọc của bạn đọc.
Vào đầu năm học Thư viện trường cho toàn bộ thầy cô giáo và học sinh trong
trường mượn tài liệu sách báo, sách tham khảo, sách giáo khoa, mỗi lần mượn
được 3 cuốn trở lên với thời gian từ 07->15 ngày, sau khi trả các em được mượn
tiếp.
Để tăng thêm vốn tài liệu của bạn đọc, thư viện trường đã phát động phong
trào khuyên góp sách để đưa vào tủ sách dùng chung của thư viện. Kết quả được
học sinh toàn trường hưởng ứng và quyên góp được 150 cuốn sách.

Hằng ngày vào các giờ ra chơi của học sinh các em trong tổ công tác cùng phụ
trách thư viện tham gia thay nhau hướng dẫn phục vụ bạn đọc. Hoạt động này được
nhiều học sinh tham gia gây hứng thú cho nhiều học sinh, thúc đẩy phong trào đọc
sách báo của thư viện nhà trường ngày một phát triển.
Bên cạnh việc mượn và đọc sách, thư viện còn phục vụ cán bộ giáo viên, học
sinh tìm các tài liệu trong phòng tra cứu có trên mạng Intenet để khai thác những
thông tin cần thiết theo chủ đề mong muốn nhằm phát triển nguồn tri thức cho bạn
đọc.
* Tổ chức tuyên truyền giới thiệu sách mới.
Đây là một biện pháp hữu liệu góp phần đẩy mạnh các hoạt động của thư
viện thu hút đông đảo bạn đọc đến với thư viện.
b. Nội dung và cách thực hiện giải pháp, biện pháp.
* Đầu tư về cơ sở vật chất:
Xuất phát từ một thư viện nhỏ, thiếu thốn về cơ sở vật chất, giờ đây thư viện
trường TH Trưng Vương đang được Ban Giám Hiệu nhà trường chú trọng đầu tư
về mọi mặt đáp ứng nhu cầu bạn đọc một cách phong phú.
Các trang thiết bị trong thư viện phù hợp với lứa tuổi, chiều cao của bạn đọc.
Đối với lứa tuổi tiểu học các em còn nhỏ, chiều cao còn hạn chế nên các trang thiết
bị trong thư viện phải phù hợp với các em: vừa tầm, dễ tìm, dễ lấy (sau khi khảo sát
các trang thiết bị có trong thư viện) tôi đã đề xuất với Ban giám hiệu nhà trường
cho mua sắm, tu bổ cải tạo các trang thiết bị phù hợp với lứa tuổi các em học sinh
tiểu học: Cụ thể, các giá sách:
Giá sách, (có kích thước, chiều cao, chiều rộng) theo đúng tiêu chuẩn kích
thước quy định.
Giá sách ngoài phòng đọc của học sinh được làm bằng gỗ có chiều cao vừa tầm
1m đến 1,2m. Được chia ra các ngăn nhỏ để các loại sách báo.
Có tủ kính treo tường và giá gỗ quay để giới thiệu sách mới và giới thiệu sách
theo chủ đề.

Bàn ghế của học sinh: Được thiết kế bằng gỗ hình tròn và hình vuông (tất cả
giá sách bàn ghế của học sinh được sơn phối màu - các màu sơn khác nhau)
Phòng thư viện với diện tích 54m2 có đủ 30->35 chỗ ngồi cho bạn đọc, phòng
được trang trí câu danh ngôn về thư viện, bảng nội quy thư viện, bảng hướng dẫn
sử dụng tài liệu thư viện, sơ đồ phòng thư viện, sơ đồ phát triển sách được bố trí
khoa học.
* Trang thiết bị chuyên dụng.
Thư viện được trang bị : Có đủ bàn ghế làm việc cho cán bộ phụ trách thư viện
Có 01 bảng hướng dẫn sử dụng mục lục quay.
Có 05 tủ trưng bày sách gồm:
01 tủ đựng sách giáo khoa
01 tủ đựng sách tham khảo
01 tủ đựng sách nghiệp vụ
01 tủ đựng sách giáo khoa dùng chung
01 tủ đụng sách Pháp luật
Ngoài ra thư viện được trang bị 1 máy vi tính nối mạng phục vụ công tác tra
cứu và quản lý thư viện…
*Vốn tài liệu.
Hiện nay, thư viện có trên 2842 bản sách được chia làm 3 kho chính: Sách
tham khảo, sách nghiệp vụ, sách giáo khoa, trong đó:
- Sách tham khảo: 1729 bản
- Sách nghiệp vụ : 356 bản
- Sách giáo khoa : 757 bản
- Báo măng non : 1 số/1tháng
* Hoạt động của thư viện
Rà soát theo các tiêu chuẩn quy định, tôi thấy số lượng sách giáo khoa, sách
nghiệp vụ, sách tham khảo, truyện thiếu nhi, báo tạp chí chưa đủ so với yêu cầu về
số lượng, nhưng để thư viện hoạt động được tốt và thu hút bạn đọc đến với thư

viện. Cần bổ sung các loại sách mới, thường xuyên thì kho sách mới đảm bảo chất
lượng và cập nhật những thông tin mới. Tôi tham mưu và đề xuất với Ban Giám
hiệu, phối kết hợp với các đoàn thể trong nhà trường để tăng vốn sách, cụ thể như
sau:
Tôi đã phát động phong trào "Góp một cuốn sách nhỏ để được đọc nhiều
cuốn sách hay". Phong trào phát động trong toàn trường giáo viên và học sinh
cùng tham gia.
 Để phong trào được tập trung và chất lượng sách quyên góp phải đảm bảo chất
lượng, số lượng, tôi đã kết hợp với đồng chí tổng phụ trách, soạn thảo bảng thông
báo và có quy định cụ thể.
Động viên phong trào và khen thưởng những lớp, cá nhân làm tốt, tôi đã đề
nghị với Ban Giám hiệu có khen thưởng kịp thời và phần thưởng cụ thể. Sau đó, tôi
tham mưu với Ban Giám hiệu xã hội hóa công tác thư viện với hội phụ huynh toàn
trường và các doanh nghiệp cơ quan đóng trên địa bàn của xã nhằm thu hút thêm
nguồn vốn sách tài liệu cho thư viện.
Thực hiện chi tiêu kinh phí bổ sung sách vào thư viện theo quy định, khi bổ
sung sách, lựa chọn các danh mục sách được phép đưa vào thư viện và những sách
phát hành mới nhất phù hợp với cấp học, môn học phù hợp với chương trình cải
cách mới, phù hợp với lứa tuổi, sức khỏe của học sinh.
* Định hướng cho học sinh đọc.
+ Xây dựng mô hình ngày một cuốn sách :
Mặc dù khó khăn nhưng thư viện trường đã cố gắng duy trì, củng cố và đầu tư
xây dựng thư viện trường học theo hướng chuẩn hóa, đặc biệt chú ý đến việc tổ
chức hoạt động phong phú, hiệu quả nhằm thu hút ngày càng nhiều giáo viên và
học sinh đến sử dụng thư viện. Với phong trào “Góp một cuốn sách nhỏ, đọc ngàn
cuốn sách hay”, rất nhiều cuốn sách đã được học sinh và giáo viên tặng, làm phong
phú thêm kho tài liệu của thư viện nhà trường. Công tác tác tuyên truyền giới thiệu
sách được thúc đẩy mạnh, nhiều hình thúc tuyên truyền đã được thư viện trường

thực hiện thành công như chuyên mục “Mỗi tuần một cuốn sách”, “Sách hay chờ
em”…giới thiệu sách mới nhập vào thư viện, trên bảng in, dưới cờ trưng bày…đã
thu hút nhiều cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia.
+ Tổ chức kể chuyện theo sách:
Ngoài việc tìm hiểu kiến thức trong học tập và nhu cầu giải trí, thư viện luôn
mở chuyên đề giới thiệu sách, điểm sách nhân các ngày lễ và những ngày lịch sử
truyền thống của dân tộc và tạo nên phong trào đọc sách rầm rộ, tích cực trong giáo
dục tư tưởng và truyền thống cách mạng cho học sinh.
Hằng năm thư viện phối hợp với các đoàn thể tổ chức cho học sinh kể chuyện
theo sách, có kế hoạch triển khai trước một tháng để các lớp chuẩn bị phân công
người kể, đăng ký câu chuyện, xuất xứ câu chuyện…những câu chuyện mà các em
kể đã được đọc trong thư viện trường về tình bạn, gương người tốt việc tốt.
+ Giới thiệu sách theo chủ điểm hàng tháng:
Hàng tháng thường xuyên tổ chức giới thiệu sách dưới cờ, trên bảng giới thiệu
sách của thư viện theo chủ điểm của mỗi tháng nhằm tuyên truyền cho các em các
ngày lễ trong tháng…Tổ chức tuyên truyền nhằm tập trung bạn đọc đến thư viện.
Ví dụ: Giới thiệu sách mới bổ sung vào thư viện với chủ đề “Em yêu trái đất”
với những nội dung rất phong phú về điều kỳ lạ của trái đất như. Lịch sử hình thành
trái đất, sự biến đổi của bề mặt trái đất, thiên tai xảy ra trên trái đất, thời tiết, khí
hậu được tất cả các em hưởng ứng nhiệt tình.
Ví dụ: Chủ điểm ngày 20/11 nhằm tuyên truyền giáo dục cho học sinh biết ý
nghĩa của ngày nhà giáo Việt Nam (hay ngày lễ Hiến chương nhà giáo Việt Nam)
là một ngày kỷ niệm được tổ chức hằng năm vào ngày 20/11. Đây là ngày lễ hội
của ngành giáo dục và là ngày “tôn sư trọng đạo”nhằm mục đích tôn vinh những
người hoạt động trong ngành giáo dục, giới thiệu cho các em đọc một số cuốn sách
viết về thầy cô trong thư viện như cuốn: Tâm sự c...