KỸ NĂNG VIẾT TIN BÀI

MỤC TIÊU






Hiểu đúng khái niệm cơ bản về tin.
Cấu trúc cơ bản của tin.
Nắm được kỹ thuật viết tin, bài theo
cấu trúc hình tháp ngược
Thực hành viết tin.

KHÁI NIỆM
 Tin là thể loại quan trọng hàng đầu của BC,
chiếm gần 50% diện tích và dung lượng bài vở
trên nhật báo, các chương trình PT-TH và
trang tin điện tử.
 Đối tượng được để mắt trước tiên của độc giả
khi cầm một tờ báo là các tin. Công chúng
thường lướt qua các tin rồi mới đọc các bài
khác

KHÁI NIỆM




Cái gì là tin?
Tin tức là thông tin quan trọng hoặc thú vị,
khác thường và có tác động tới nhiều
người.
"Chuyện một con chó ngoạm một chiếc
giày đó không phải là tin bởi đó là chuyện
bình thường. Nhưng khi chiếc giày ngoạm
một con chó thì đó là tin."
Đôi khi tin chỉ đơn giản là những cái mà
những người quan trọng, có tên tuổi hoặc
nổi tiếng nói hoặc làm.

KHÁI NIỆM
-

Từ điển tiếng Việt năm 1992 ghi
“Tin là điều được truyền đi, báo
đi cho biết về sự kiện, tình hình
xảy ra”

Tin thời sự:
 Đôi khi còn gọi là tin sốt dẻo
 Tin đang diễn biến về các sự kiện vừa
xảy ra và cần thông báo ngay cho các
độc giả.

Cấu trúc cơ bản của tin
(5w + 1H)
1.
2.

3.
4.

5.

6.

Who (ai) - Trong tin này có những ai?
What (chuyện gì) - Sự kiện quan trọng
hay đáng lưu ý gì đã xảy ra?
Where (ở đâu) - Tin này xảy ra ở đâu?
When (khi nào) - Chuyện xảy ra vào lúc
nào?
Why (tại sao) - Tại sao lại xảy ra sự kiện
đó?
How (như thế nào) - Chuyện xảy ra như
thế nào?




Diễn tập điều tra, xử lý ngộ độc thực phẩm
tại bếp ăn tập thể trường học

Ngày 28-9, tại Trường Mầm non thị trấn Hậu Lộc, huyện Hậu Lộc, Chi cục An toàn
vệ sinh thực phẩm, Sở Y tế đã tổ chức diễn tập điều tra, xử lý ngộ độc thực phẩm
tại bếp ăn tập thể trường học.
Tình huống giả định được đặt ra: Tại Trường Mầm non thị trấn Hậu Lộc xuất hiện 10 học sinh
có biểu hiện đau bụng, buồn nôn, nôn, một số biểu hiện tiêu chảy… đang tập trung tại Phòng Y
tế nhà trường. Theo báo cáo của các giáo viên đứng lớp, ở các lớp tiếp tục có thêm nhiều học
sinh xuất hiện các biểu hiện tương tự đang được chuyển đến phòng y tế nhà trường. Trước đó,
nhà trường có tổ chức bữa ăn bán trú cho 250 học sinh...
Ngay khi tình huống xảy ra, Ban Giám hiệu, giáo viên cùng cán bộ y tế nhà trường đã tổ
chức Phòng Y tế nhà trường sơ cứu bù nước điện giải; đồng thời ban giám hiệu thông báo cho
Trạm Y tế thị trấn, UBND thị trấn biết có một số học sinh có biểu hiện và đề nghị hỗ trợ chuyên
môn, nghiệp vụ, công tác an ninh trật tự... Trung tâm Y tế huyện sau khi nhận thông tin báo cáo
đã có mặt kịp thời hỗ trợ sơ cứu, khám phân loại và điều trị; đồng thời báo cáo về Chi cục An
toàn Vệ sinh thực phẩm, UBND huyện để huy động lực lượng, phương tiện đến hiện trường điều
trị, cấp cứu bệnh nhân và điều tra, xác minh, lấy mẫu bệnh phẩm và mẫu thức ăn lưu để xét
nghiệm, xác định nguyên nhân gây ngộ độc và truy xuất nguồn gốc thực phẩm; đồng thời tiến
hành xử lý vệ sinh môi trường.
Buổi diễn tập nhằm tuyên truyền nâng cao kiến thức về công tác bảo đảm an toàn thực
phẩm cho các đơn vị quản lý, chủ các đơn vị có tổ chức bếp ăn tập thể trong các đơn vị trường
học;http://baothanhhoa.vn/an-toan-thuc-pham/dien-tap-dieu-tra-xu-ly-ngo-doc-thuc-ph
nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cơ quan quản lý, hiệu trưởng các trường có tổ chức
bếp am-tai-bep-an-tap-the-truong-hoc/108168.htm
ăn bán trú về kỹ năng thực hành điều tra, xử lý khi có vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại bếp
ăn tập thể của đơn vị mình…
Tô Hà





Diễn tập điều tra, xử lý ngộ độc thực phẩm
tại bếp ăn tập thể trường học

 When

(khi nào) Ngày 28-9,
 Where (ở đâu) tại Trường Mầm non thị trấn Hậu Lộc, huyện Hậu Lộc,
 Who (ai) Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Sở Y tế



What (chuyện gì)

trường học.

đã tổ chức diễn tập điều tra, xử lý ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể

How (như thế nào) Tình huống giả định được đặt ra: Tại Trường Mầm non thị trấn Hậu Lộc xuất hiện 10

học sinh có biểu hiện đau bụng, buồn nôn, nôn, một số biểu hiện tiêu chảy… đang tập trung tại Phòng Y
tế nhà trường. Theo báo cáo của các giáo viên đứng lớp, ở các lớp tiếp tục có thêm nhiều học sinh xuất
hiện các biểu hiện tương tự đang được chuyển đến phòng y tế nhà trường. Trước đó, nhà trường có tổ
chức bữa ăn bán trú cho 250 học sinh...
Ngay khi tình huống xảy ra, Ban Giám hiệu, giáo viên cùng cán bộ y tế nhà trường đã tổ chức Phòng Y
tế nhà trường sơ cứu bù nước điện giải; đồng thời ban giám hiệu thông báo cho Trạm Y tế thị trấn, UBND
thị trấn biết có một số học sinh có biểu hiện và đề nghị hỗ trợ chuyên môn, nghiệp vụ, công tác an ninh
trật tự... Trung tâm Y tế huyện sau khi nhận thông tin báo cáo đã có mặt kịp thời hỗ trợ sơ cứu, khám
phân loại và điều trị; đồng thời báo cáo về Chi cục An toàn Vệ sinh thực phẩm, UBND huyện để huy động
lực lượng, phương tiện đến hiện trường điều trị, cấp cứu bệnh nhân và điều tra, xác minh, lấy mẫu bệnh
phẩm và mẫu thức ăn lưu để xét nghiệm, xác định nguyên nhân gây ngộ độc và truy xuất nguồn gốc
thực phẩm; đồng thời tiến hành xử lý vệ sinh môi trường.

Why (tại sao) Buổi diễn tập nhằm tuyên truyền nâng cao kiến thức về công tác bảo đảm an toàn thực

phẩm cho các đơn vị quản lý, chủ các đơn vị có tổ chức bếp ăn tập thể trong các đơn vị trường học; nâng
cao vai trò, trách nhiệm của các cơ quan quản lý, hiệu trưởng các trường có tổ chức bếp ăn bán trú về kỹ
năng thực hành điều tra, xử lý khi có vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại bếp ăn tập thể của đơn vị mình…
Tô Hà



Hơn 40 du khách nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm

Ngày 26.5, các bác sĩ tại Phòng khám đa khoa Hải Tiến
(huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa) đang tiếp tục chăm sóc, điều trị
cho hơn 20 người nghi bị ngộ độc thực phẩm.
Anh Hoàng Văn Duẩn, trưởng đoàn khách, cho biết tất cả có
hơn 40 người phải nhập viện cấp cứu nghi do ngộ độc. Trước đó,
sáng 25.5, đoàn du khách hơn 80 người là cán bộ, công nhân của
một công ty ở Bắc Ninh về Khu du lịch Hải Tiến huyện Hoằng Hóa,
Thanh Hóa) nghỉ mát. Chiều tối cùng ngày, đoàn khách ăn cơm tối
và nghỉ ngơi tại khách sạn Hoàng Gia thuộc Khu du lịch Hải Tiến.
Khoảng 21 giờ, nhiều người trong đoàn du khách có biểu hiện
buồn nôn, đau thắt bụng, chóng mặt… nghi bị ngộ độc thực phẩm,
nên được đưa đến Phòng khám đa khoa Hải Tiến (cách khách sạn
khoảng 3 km) cấp cứu.
Số người có biểu hiện nghi do ngộ độc liên tục tăng và được đưa
đi cấp cứu rải rác cho đến rạng sáng ngày 26.5.
Lê Hùng
.



Hơn 40 du khách nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm

How (như thế nào) Ngày 26.5, các bác sĩ tại Phòng khám đa khoa
Hải Tiến (huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa) đang tiếp tục chăm sóc,
điều trị cho hơn 20 người nghi bị ngộ độc thực phẩm.
What (chuyện gì) Anh Hoàng Văn Duẩn, trưởng đoàn khách, cho
biết tất cả có hơn 40 người phải nhập viện cấp cứu nghi do ngộ
độc.. Những người còn lại đã điều trị ổn định và được xuất viện.
When (khi nào Trước đó, sáng 25.5, Who (ai) đoàn du khách hơn
80 người là cán bộ, công nhân của một công ty ở Bắc Ninh về Khu
du lịch Hải Tiến huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa) nghỉ mát. Chiều tối
cùng ngày, Why (tại sao) đoàn khách ăn cơm tối và nghỉ ngơi tại
Where (ở đâu) khách sạn Hoàng Gia thuộc Khu du lịch Hải Tiến.
How (như thế nào) Khoảng 21 giờ, nhiều người trong đoàn du
khách có biểu hiện buồn nôn, đau thắt bụng, chóng mặt… nghi bị
ngộ độc thực phẩm, nên được đưa đến Phòng khám đa khoa Hải
Tiến (cách khách sạn khoảng 3 km) cấp cứu.

Kết cấu tin
Kết cấu kim tự tháp ngược

Việc đầu tiên là tập hợp thông tin. Sau
đó, sắp xếp chúng. Cách đơn giản nhất là
theo thứ tự quan trọng giảm dần.

Bắt giữ xe khách vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc, bốc mùi
ôi thiu

Lực lượng CSGT Công an Thanh Hóa vừa phát hiện, bắt
giữ xe khách mang biển số Hải Phòng vận chuyển 435 kg
thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, đã bốc mùi ôi
thiu.
Theo đó, vào 9h sáng (11-10), tại km 307 quốc lộ 1A, thuộc địa
bàn xã Triệu Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa, tổ tuần tra kiểm soát giao
thông Công an tỉnh Thanh Hóa do Đại úy Lê Văn Quý làm tổ trưởng
đã dừng kiểm tra xe ôtô khách BKS 15B-014.57 do anh Lê Xuân
Thìn, sinh năm 1976, địa chỉ: Ngô Quyền - phường Minh Đức - quận
Đồ Sơn - TP Hải Phòng điều khiển. Qua kiểm tra, phát hiện trên xe
vận chuyển 435kg thịt, xương, bì động vật (260kg thịt, 25kg
xương, 150kg bì) đã bị ôi thiu, biến đổi màu sắc, không có giấy tờ.
Theo lái xe khai nhận, toàn bộ hàng hóa trên do lái xe vận chuyển
thuê từ Thái Bình đi Thanh Hóa. Trạm CSGT Quảng Xương đã hoàn
thiện hồ sơ, bàn giao toàn bộ hàng hóa trên cho cơ quan Quản lý
thị trường Thanh Hóa xử lý theo chức năng, thẩm quyền.
Lê Hùng






Diễn tập điều tra, xử lý ngộ độc thực phẩm
tại bếp ăn tập thể trường học

Ngày 28-9, tại Trường Mầm non thị trấn Hậu Lộc, huyện Hậu Lộc, Chi cục An
toàn vệ sinh thực phẩm, Sở Y tế đã tổ chức diễn tập điều tra, xử lý ngộ độc
thực phẩm tại bếp ăn tập thể trường học.

Tình huống giả định được đặt ra: Tại Trường Mầm non thị trấn Hậu Lộc xuất hiện 10 học
sinh có biểu hiện đau bụng, buồn nôn, nôn, một số biểu hiện tiêu chảy… đang tập trung tại
Phòng Y tế nhà trường. Theo báo cáo của các giáo viên đứng lớp, ở các lớp tiếp tục có thêm
nhiều học sinh xuất hiện các biểu hiện tương tự đang được chuyển đến phòng y tế nhà trường.
Trước đó, nhà trường có tổ chức bữa ăn bán trú cho 250 học sinh...
Ngay khi tình huống xảy ra, Ban Giám hiệu, giáo viên cùng cán bộ y tế nhà trường đã tổ
chức Phòng Y tế nhà trường sơ cứu bù nước điện giải; đồng thời ban giám hiệu thông báo cho
Trạm Y tế thị trấn, UBND thị trấn biết có một số học sinh có biểu hiện và đề nghị hỗ trợ chuyên
môn, nghiệp vụ, công tác an ninh trật tự... Trung tâm Y tế huyện sau khi nhận thông tin báo
cáo đã có mặt kịp thời hỗ trợ sơ cứu, khám phân loại và điều trị; đồng thời báo cáo về Chi cục
An toàn Vệ sinh thực phẩm, UBND huyện để huy động lực lượng, phương tiện đến hiện trường
điều trị, cấp cứu bệnh nhân và điều tra, xác minh, lấy mẫu bệnh phẩm và mẫu thức ăn lưu để
xét nghiệm, xác định nguyên nhân gây ngộ độc và truy xuất nguồn gốc thực phẩm; đồng thời
tiến hành xử lý vệ sinh môi trường.
Buổi diễn tập nhằm tuyên truyền nâng cao kiến thức về công tác bảo đảm an toàn thực
phẩm cho các đơn vị quản lý, chủ các đơn vị có tổ chức bếp ăn tập thể trong các đơn vị trường
học; nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cơ quan quản lý, hiệu trưởng các trường có tổ chức
bếp ăn bán trú về kỹ năng thực hành điều tra, xử lý khi có vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại
bếp ăn tập thể của đơn vị mình…
Tô Hà

Tin hay
1234-

Chính xác
Kiểm chứng
Khách quan
Xác định xuất xứ

5- Cân đối và công bằng

6- Trong sáng
7- Hoàn thiện
8- Tòan cảnh và bối
cảnh

Tin hay
1- Chính xác
Cần phải đưa tin thật chính xác,
nếu không, độc giả sẽ không tín
nhiệm.
Các sai sót có thể làm hại đến các
nguồn tin và độc giả. 

Tin hay
2- Kiểm chứng






Không nên đăng tải những tin dễ
gây tranh cãi mà không kiểm
chứng.
Nên kiểm chứng bằng cách đến
tận nơi hoặc yêu cầu những ai
chứng kiến tận mắt xác nhận sự
việc.
Nên xem những tài liệu chứng tỏ
sự việc có thật.

Tin hay
3- Khách quan
Luôn luôn tường thuật sự thật một
cách trung lập và giữ không để ý
kiến cũng như tình cảm của mình
len lỏi vào bài.

Tin hay
4- Xác định xuất xứ







Xác định nguồn tin.
Viết lại những gì mắt thấy tai nghe tại
đó.
Ghi rõ xuất xứ những lời trích dẫn, cũng
như những lời mô tả hay giải thích về
sự kiện (bạn không chứng kiến).
Chúng ta nên ghi xuất xứ các nguồn
tin: tên, chức vụ nghề nghiệp và các
chi tiết khác, nếu có.

Tin hay
5- Cân đối và công bằng








Mỗi câu chuyện đều có nhiều mặt khác
nhau. Vì thế phỏng vấn nhiều nguồn tin.
Bài viết sẽ cân đối nếu bạn cho thấy
quan điểm của cả hai phía trong một
vấn đề.
Bài viết của bạn là công bằng khi không
thiên vị bất cứ bên nào.
Điều này không có nghĩa là bạn phải
dành chỗ ngang nhau cho mỗi quan
điểm.

Tin hay
6- Trong sáng







Bài viết thật trong sáng để độc giả có thể dễ
hiểu.
Dùng các từ đơn giản.
Gọn gàng. Không dùng nhiều chữ hơn cần
thiết. Viết cụ thể, và tránh nói chung chung. 
Viết câu ngắn. Tránh dùng thuật ngữ, hay
những từ chuyên ngành của các chuyên gia.

Tin hay
7- Hoàn thiện




Không nên để thiếu bất cứ một yếu tố
quan trọng nào.
Trả lời năm chữ W và một chữ H và

Tin hay
8- Tòan cảnh và bối cảnh




Toàn cảnh có nghĩa là tình hình chung
hiện tại có liên quan đến diễn biến sự
kiện mới này. 
Bối cảnh có nghĩa là những gì xảy ra
trong quá khứ có liên quan đến diễn
biến sự kiện này.

PHÂN LỌAI
1)




Tin ngắn :
Những từ đầu tiên là những từ
khóa (mang thông tin), đôi khi được
in đậm.
Câu đầu tiên thường súc tích dưới
dạng chủ ngữ-động từ-bổ ngữ (ai và
cái gì).

PHÂN LỌAI

2- Tin sâu:
 Tin sâu giống như tin ngắn nhưng dài hơn.
Ít khi nó vượt quá 2000 kí tự.
 Nó cho phép phát triển một chút thông tin
và giải thích thêm (như thế nào, tại sao).
 Có thể nhắc lại những sự việc diễn ra
trước đó, đưa ra những thông tin về tiểu
sử, trích dẫn một số lời phát biểu.
 Chỉ đưa ra một thông tin duy nhất.


Có thể gồm nhiều đoạn: đoạn đầu là tin
ngắn. Tin sâu có một tít mang tính
thông tin. Nếu dài, nó có thể có tít xen.

Bài báo là gì?








 Hiện nay, những người làm chuyên môn nghiên cứu,
giảng dạy về báo chí đã phân loại các tác phẩm báo chí
thành những nhóm thể tài, thể loại khác nhau: như nhóm
Thông tấn, Ký và Chính luận với những đặc trưng về thể
loại khá rõ ràng.
 Trên thực tế, một tác phẩm báo chí có thể đáp ứng được
tiêu chí của thể loại hoặc không thể hiện rõ đặc điểm của
thể loại nào.
 Những bài viết chưa ổn định rõ ràng về thể loại nào được
quy về là các dạng bài thông tin, phản ánh hay gọi chung
là bài báo (nhóm ý kiến thuộc HVBC&TT ). Đây cũng là
dạng bài được sử dụng phổ biến trên các trang tin điện tử
đặc biệt là các trang thông tin của các ngành nói chung.
 Bài ngắn là tin, tin dài là bài.

Quy trình viết tin, bài
 Tìm ý tưởng
  Thu thập thông tin
  Xác định trọng tâm của sự kiện
(trong hình tháp ngược, trọng tâm xuất hiện
ngay trong phần mở đầu)
  Thiết lập trật tự thông tin (trong hình
tháp ngược, thông tin được sắp xếp theo
thứ tự tầm quan trọng giảm dần)
  Viết


Các thành phần của một bài báo










 Tít (title)
 Sa-pô (chapeau): cung cấp thông tin cốt lõi hoặc
nhắc lại thông tin, gợi sự liên tưởng tới những thông tin
đã có từ
 Dẫn nhập (intro): mô tả không gian xảy ra sự việc/bối
cảnh xảy ra sự việc/hình dáng hoặc tính cách nhân vật
chính/dùng lời nhân chứng…
 Thân bài (body): gồm các tít giữa và các đoạn
 Phần tư liệu mở rộng (box): con số ấn tượng, bảng,
biểu, phỏng vấn ngắn, ý kiến lãnh đạo, chuyên gia…
 Kết: kết đóng (dùng chi tiết ấn tượng/kêu gọi hành
động) hoặc kết mở (đưa ra những suy tư, trăn trở, thôi
thúc các bộ phận chức năng vào cuộc…)

Đặt tít (title)


Tít có 2 chức năng chính: thu hút sự quan
tâm và cung cấp một thông báo. Tít được
đọc trung bình nhiều hơn gấp 5 lần so với
bài.

Đặt tít (title)







Phân loại:
Tít thông tin: là loại tít truyền thống,
dùng để thông tin nội dung một cách tóm
tắt, ngắn gọn, chính xác và cụ thể,
thường trả lời cho những câu hỏi: Ai? Cái
gì? Ở đâu? Lúc nào?
Tít kích thích: có ý bình luận, dùng để
gây ngạc nhiên, khêu gợi trí tò mò của
bạn đọc, và thỉnh thoảng có thể gây cười.
Tuy nhiên, dù gì thì tít kích thích vẫn phải
diễn đạt trung thành nội dung bài
Tít hỗn hợp: vừa thông tin, vừa kích

Viết phần sapo


Sapo  vốn là một từ ngữ xuất phát từ
tiếng Pháp, có nghĩa là “chiếc mũ”. Người
ta nói, viết sapo cho một bài báo
chính là “đội” lên cho bài báo đó một
“chiếc mũ”. ... Trong một bài
viết, Sapo nằm dưới tiêu đề và trên đầu
bài viết, thường được in đậm nhằm thu
hút người đọc.

Viết phần sapo



Viết sapo bằng phương pháp so sánh:
Có thể dùng một phép so sánh trực tiếp,
ẩn dụ hay một sự ví von hài hước,… đều
sẽ mang lai sự lôi cuốn cho sapo của bạn.
Nó khiến người độc cảm thấy thoải mái
và thích thú với những gì họ đang đọc.

Viết phần sapo



Sử dụng những câu hỏi trong sapo
Bạn có biết…? Bạn đã bao giờ
nghe…? Bạn có tin…?…. là một số
trong vô vàn những câu hỏi gây chú
ý và kích thích trí tò mò của người
đọc. Sapo dạng câu hỏi cũng đồng
thời chứa những thông tin trong bài
viết một cách khéo léo khiến người đọc
chú ý hơn và tiếp tục chọn đọc bài viết
của bạn.

Viết phần sapo



Sapo mang tính gây shock
Xu hướng tìm kiếm thông tin của
người đọc thường hay dừng lại ở
những tin shock, tin giật gân,…
Những yếu tố khiến họ cảm thấy
shock thường là những thông tin bất
ngờ, khác thường, những số liệu
khủng hay những hiện tượng kì lạ.













Tại Công ty TNHH Theodore Alexander phường Linh
Trung, quận Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh)
Sau bữa cơm chiều, gần 50 công nhân đã phải nhập
viện cấp cứu
Theo chẩn đoán ban đầu của bác sĩ, bệnh nhân có dấu hiệu
ngộ độc thực phẩm.
Khoảng 17h ngày 23.10, sau khi ăn cơm tại công ty, nhiều
người xuất hiện các triệu chứng đau bụng, nôn ói. Đến sáng
24.10, triệu chứng này xuất hiện ngày càng nhiều, các công
nhân được chuyển vào cấp cứu tại bệnh viện Thủ Đức.
Các bệnh nhân nhập viện với các triệu chứng đau bụng, nôn
ói, tiêu chảy. Trong số 47 trường hợp có 13 bệnh nhân ở
mức độ nặng. Những trường hợp này đang được giữ lại
phòng cấp cứu để làm thêm một số xét nghiệm cần thiết. 
Ngày 24.10, Bệnh viện quận Thủ Đức (TP. Hồ Chí Minh) xác
nhận thông tin cho biết đang điều trị cho 47 trường hợp
công nhân thuộc Công ty TNHH Theodore Alexander
(phường Linh Trung, quận Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh).